Ngay khi gấp quyển sách lại tôi ước mình chỉ là một đứa trẻ 9 tuổi có đầy đủ khí chất của nhân vật chính, không sợ hãi, không nề hà, sẵn sàng tiến lên dẫu trong hoàn cảnh khó khăn nhất.
Điều làm nên giá trị tác phẩm – Sự bất ngờ và những bài học không bao giờ cũ
Xuất hiện trên văn đàn từ thế kỉ 19, tuyệt phẩm ” Không gia đình” là quyển sách về đề tài giáo dục, xã hội hấp dẫn người đọc. Hành trình của cậu bé Remi mồ côi cha mẹ rong ruổi khắp các ngã đường nước Pháp làm nghề hát rong, bên cạnh việc lao động để đảm bảo miếng ăn hằng ngày, em còn học được nhiều bài học về tình bạn, tình yêu thương gia đình, lòng trung hậu. Cuối cùng điều tuyệt vời cũng đến với Remi khi em tìm thấy gia đình sau nhiều năm lưu lạc. Những tháng ngày rong ruổi vất vả để tôi luyện nên một Remi kiên cường mạnh mẽ nhưng cũng vô cùng nhân hậu, lạc quan trong cuộc sống, luôn nghĩ đến những người đã cưu mang mình thưở cơ hàn.
Những bài học trải dài trong những sự kiện trong đời cậu bé. Trước hết khi đi cùng cụ Vitalis, cậu học được bài học đầu tiên là phải phải lao động mới có miếng ăn, nhưng cũng đừng vì miếng ăn mà bất chấp thủ đoạn, làm trái với đạo đức. Sau khi ông cụ qua đời Remi phải sống tự lập, cậu dần trưởng thành hơn, chú bé Remi bé bỏng dần khôn ngoan hơn, phải suy nghĩ nhiều hơn, làm thế nào để kiếm sống, nơi nào chào đón những nghệ sĩ đường phố, phải xoay sở ra sao nếu không kiếm đủ tiền. Và trên hết là lòng quả cảm, khao khát tự do làm chủ cuộc sống của mình chứ không dựa dẫm vào ai khác.
” Tiến lên! Thế giới mở rộng trước mắt tôi, tôi có thể dời chân xuống nam hay lên bắc, sang đông hay qua đoài tùy lòng.
Tôi chỉ là một đứa trẻ con, thế mà tôi đã làm chủ cuộc đời của tôi”
Tác phẩm ” Không gia đình” sẽ trọn vẹn hơn khi được dành riêng cho văn học thiếu nhi?
Ước gì khi đọc quyển sách này tôi chỉ là đứa bé 9 tuổi để cảm nhận trọn vẹn cái hay của quyển sách, nhưng ở địa vị người trưởng thành, tôi nghĩ gắn mác ” Văn học kinh điển” vào quyển sách là chưa xứng đáng, vì sao ư:
- Thiết nghĩ nên thêm vào đó vài dòng ghi chú như ” Sách dành cho trẻ em”, bởi những vấn đề được kể lại trong chuyện được nhìn nhận dưới con mắt cậu bé 9 tuổi, không đủ sâu sắc để một người trưởng thành chiêm nghiệm.
- Quyển sách đề cập đến những vấn đề về lòng tự trong, đạo đức con người,… Nhưng do quy định xã hội, ngày nay nhiều quan niệm không còn phù hợp, cụ Vitalis xưa là danh ca nhưng vì mất giọng nên giã từ sự nghiệp, thà rong ruổi với gánh xiếc chó chứ quyết không bôi nhọ danh tiếng ngày xưa. Chú bé Remi thấy rõ bộ mặt thật của gia đình Driscroll nhưng vẫn cố nhắm mắt làm ngơ vì tư tưởng “đạo” làm con.
- Remi vẫn là đứa trẻ khá may mắn. Em may mắn vì những năm tháng đầu đời được má Barberin chăm sóc bằng tình yêu vô hạn, em may mắn vì có cụ Vitalis đỡ đầu những ngày cầm ca kiếm sống, em may mắn khi cụ đi tù, em được một người phụ nữ bảo bọc, tránh cho em cái cảnh túng thiếu, không thể tìm kế sinh nhai. Em may mắn khi cụ chủ mất em được một gia đình trồng hoa tốt bụng nhận làm con nuôi, em may mắn khi phải quay về cảnh lang thang ngày trước lại gặp được Mattia, một thần đồng âm nhạc, người mà em nghĩ rằng ” Nếu không có Mattia còn lâu tôi mới kiếm được số tiền như thế này”. Những may mắn này gần như phi logic trong đời thực. Ngay cả một người dày dặn kinh nghiệm như cụ Vitalis ngày trước nhiều khi cũng không kiếm được nhiều tiền như Remi bây giờ.
Bỏ qua những hạn chế về cách nhìn nhận, tác phẩm “Không gia đình” vẫn nhắc nhở chúng ta những vấn đề cội nguồn mà con người không bao giờ quên, tình yêu gia đình, tính hăng say lao động, sự trung thực,… Có lẽ vì những điều nhân văn này mà từ đó tới nay quyển sách tác phẩm luôn nằm trong danh sách những tác phẩm đáng xem nhất mọi thời đại.
Không gia đình được dựng thành phim
Trailer bộ phim Không Gia Đình
Cùng tác giả: Trong gia đình – Hector Malot
Xem thêm về sách văn học kinh điển :
- Ông già và biển cả của Hemingway
- Bố Già – Cuốn sách dành riêng cho những người đàn ông xuất chúng
- Kiêu hãnh và Định kiến – Xã hội quý tộc dưới lăng kính hài hước trào phúng
Review bởi Khánh My
